ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณข้อมูลดีๆ ทั้งหมดนี้ จาก “i am magazine” vol.2 / No.24 / September-October 2008 

 

กว่าจะเป็นหนังสือทำมือ 

หนังสือทำมือที่ขีดเขียนขึ้นเอง ถ่ายเอกสารเอง เย็บเล่มเอง ไม่มีรูปแบบตายตัว เราเรียกหนังสือชนิดนี้ว่า หนังสือทำมือ อีกทางเลือกหนึ่งของนัก (อยาก) เขียน ที่สามารถเผยแพร่ผลงานตัวเองสู่สาธารณชนได้อย่างอิสระ โดยไม่ถูกควบคุมกลไกทางการตลาด ปัจจุบัน หนังสือทำมือ สามารถเริ่มต้นได้ง่ายๆ ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว ขอแค่มีใจ และความคิดสร้างสรรค์ คุณก็สามารถมีหนังสือทำมือของตัวเองได้ไม่ยาก 

ขั้นตอนการทำ หนังสือทำมือ

1/5.  จัดทำต้นฉบับ

- - - - - - - -เขียนอะไรดี- - - - - - - - --

ถามตัวเองว่าถนัดอะไร เช่น เรื่องสั้น, กลอน, นวนิยาย, บทความ ฯลฯ ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะทำให้คุณรู้ว่าหนังสือของคุณควรไปอยู่ในหมวดไหน เช่น เรื่องสั้น : หมวดวรรณกรรม, นวนิยาย : หมวดนิยาย, กลอน : หมวดกวีนิพนธ์, หมวดบันเทิงคดี, หมวดทั่วไป ฯลฯ

 

- - - - - - - - จากนั้นวาง Theme เล่ม- - - - - - - - -

หรือคอนเซ็ปท์ของเนื้อหาในเล่ม สมมติว่าคุณจะเขียนเรื่องสั้น ต้องคิดว่าจะเป็นเรื่องสั้นแนวไหนดี เช่น รักโรแมนติก, คอมมาดี้, สืบสวนสอบสวน, สยองขวัญ, เชิงการเมือง ฯลฯ จะช่วยให้เนื้อหาในเล่มไปในทางเดียวกัน ไม่สะเปะสะปะ

 

- - - - - - - - ขั้นตอนการหาข้อมูล- - - - - - - -

จากข่าวหนังสือพิมพ์ บทความในนิตยสาร หนังสือในห้องสมุด หรือการพูดคุยจากผู้รู้ แต่ที่ไม่แนะนำเลย คือ ข้อมูลทางอินเตอร์เนต ซึ่งถือเป็นแหล่งต้องห้ามสำหรับนักเขียนที่ต้องการจะสร้างชื่อ เนื่องจากข้อมูลทางอินเตอร์เนตนั้น เป็นข้อมูลที่ใครๆ ก็หาอ่านได้ ฉะนั้น มันคงไม่มีประโยชน์ที่เขาจะมาซื้อหนังสือของคุณ ในเมื่อเขาหาอ่านได้จากอินเตอร์เนต ถึงจะมีการประยุกต์ ดัดแปลงมาแล้วก็ตาม แต่ก็ถือเป็นความรู้เดิมๆ และเสี่ยงต่อการละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น

 

- - - - - - - - เขียนและเรียบเรียง- - - - - - - - -

เมื่อได้ข้อมูลที่ต้องการแล้ว ก็นำมาเขียนหรือเรียบเรียงในสไตล์ของตัวเอง นักเขียนหลายๆ คน มีนักเขียนที่ชื่นชอบ จนบางครั้งติดเอาสไตล์ของนักเขียนคนโปรดมาใช้ในงานของตัวเอง ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องผิด เพียงแต่อย่าลืมว่า ถึงวันหนึ่งคุณต้องสร้างสไตล์ของตัวเองให้ได้

 

- - - - - - - - - เขียนคำนำ - - - - - - - -

การเขียนวัตถุประสงค์ในการจัดทำหนังสือเล่มดังกล่าว รวมถึงชี้แจงจุดเด่นของเนื้อหาในเล่ม ทั้งนี้ไม่มีรูปแบบตายตัว สั้น-ยาว แล้วแต่ผู้เขียน แต่ส่วนใหญ่ผู้อ่านจะไม่ค่อยอ่านคำนำเท่าไหร่ ฉะนั้น การสร้างสรรค์ให้คำนำน่าสนใจ ถือเป็นเรื่องท้าทายสำหรับนักเขียนอีกอย่างหนึ่งในการทำหนังสือ

 

- - - - - - - - -จัดทำหน้าสารบัญ- - - - - - - - - -

การบอกรายละเอียดว่าในหนังสือดังกล่าวมีเนื้อหาอะไรบ้าง เช่น ถ้าเป็นหนังสือทำมือรวมเรื่องสั้น ก็ต้องบอกว่า เรื่องสั้นในเล่มมีเรื่องอะไรบ้าง อยู่หน้าที่เท่าไหร่

 

- - - - - - - - -จัดทำหน้าเครดิต- - - - - - - - - - - -

หน้าเครดิต เป็นหน้ารายชื่อของทีมงาน อาทิ ผู้เขียน, ช่างภาพ, ผู้ออกแบบศิลปกรรม, บรรณาธิการ (ถ้ามี), ฯลฯ รวมถึงข้อมูลการจัดพิมพ์ อาทิ ข้อมูลทางบรรณานุกรม, เลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ (ISBN), พิมพ์ครั้งที่เท่าไหร่, ราคา, พิมพ์ที่ไหน, ชื่อสำนักพิมพ์ (ถ้ามี)

 

- - - - - - - - - ขอคำนิยม (ถ้ามี)- - - - - - - - - - -

มักเป็นบุคคลดังหรือมีชื่อเสียงที่สามารถการันตีคุณภาพของหนังสือทำมือของคุณได้ ในวงการหนังสือทำมือไม่ค่อยนิยมทำกันเท่าไหร่ แต่ถ้าสามารถทำได้ ก็จะเพิ่มความน่าสนใจให้กับหนังสือได้เป็นอย่างดี

 

- - - - - - - - - จัดทำบรรณานุกรม- - - - - - - - -

สำหรับหนังสือทำมือที่นำข้อมูลจากที่อื่นมาใช้ โดยมารยาทควรอ้างอิงถึงแหล่งที่มาของข้อมูลและเพื่อแสดงว่าคุณไม่ได้ละเมิดลิขสิทธิ์นักเขียนคนอื่นอีกทางหนึ่งด้วย

 

- - - - - - - - - พิสูจน์อักษรครั้งที่ 1- - - - - - - - - - -

นอกจากการตรวจสอบความถูกต้องของข้อเท็จจริงในเนื้อหาแล้ว ยังต้องตรวจสอบคำถูก-คำผิดของตัวสะกด การเว้นวรรคตอน สำนวนภาษา และไวยากรณ์ จากนั้นแก้ไขให้ถูกต้อง ทั้งนี้ควรยึดพจนานุกรมฉบับใดฉบับหนึ่งในการอ้างอิงคำถูก-ผิดไปเลย เช่น พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตฯ, พจนานุกรมของมติชน ฯลฯ จะทำให้หนังสือของคุณน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น

 

- - - - - - - - - -ส่งบรรณาธิการ (ถ้ามี) - - - - - - - - - - - -

สำหรับสำนักพิมพ์ทำมือ หรือกลุ่มคนที่รวมกันทำหนังสือทำมือ ควรมีบุคคลที่มีวุฒิภาวะและประสบการณ์ในการดูแลความเรียบร้อยของต้นฉบับทางกฎหมาย เช่น การละเมิดลิขสิทธิ์, การหมิ่นประมาท ฯลฯ

 

- - - - - - - - - -ขอเลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ (ISBN)- - - - - - - - - - -

เหมาะสำหรับหนังสือทำมือที่จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ หรือ โรงพิมพ์ สามารถเข้าไปดูรายละเอียดได้ที่ http://www.nit.go.th/th_isbn.htm หรือติดต่อสอบถามที่กลุ่มงานคัดเลือกและประเมินคุณภาพทรัพยากรห้องสมุด สำนักหอสมุดแห่งชาติ โทรศัพท์ 0-2282-3808-9 หรือ 0-2281-5212 หรือ 0-2281-5313 ต่อ 117 (โทรสอบถามเลข ISBN) หรือ โทรสาร 0-281-5450, 0-2628-5175 (สำหรับส่งข้อมูล) e-mail: isbn@nit.go.th

 

 

 TIPS : ส่วนประกอบหนังสือหน้าปก- - - ->ใบรองปก(ชื่อหนังสือ) - - - ->หน้าเครดิตหนังสือ- - - ->คำนิยม(ถ้ามี) - - - ->คำนำสำนักพิมพ์(ถ้ามี) - - - ->คำนำผู้เขียน- - - ->สารบัญ- - - ->เนื้อเรื่อง- - - ->บรรณานุกรม(ถ้ามี) - - - ->ประวัติผู้เขียน- - - ->ใบรองปกหลัง- - - ->ปกหลัง 

 

 

2/5.  จัดอาร์ตเวิร์ก

- - - - - - - - - -กำหนดขนาดหนังสือ- - - - - - - - - - -

หนังสือทำมือ มีข้อได้เปรียบอย่างหนึ่ง คือ สามารถกำหนดขนาดได้ตามอิสระ ไม่เหมือนหนังสือที่ต้องส่งโรงพิมพ์ เนื่องจากการกำหนดขนาดมีผลต่อการจ่ายค่าพิมพ์ ขนาดที่แปลกจากที่มีอยู่ในตลาดมากๆ อาจจะต้องจ่ายหนักกันหน่อย เนื่องจากการพับและตัดกระดาษของโรงพิมพ์นั้นๆ ถ้าไม่ใช่ขนาดมาตรฐานก็ก็จะทำให้กระดาษถูกตัดทิ้งเยอะ นั่นหมายถึงค่าใช้จ่ายที่จะตามมาด้วย แต่ถ้าจะให้แนะนำก็ควรจะกำหนดขนาดตามโปรแกรมในการจัดอาร์ตเวิร์ก เนื่องจากจะช่วยให้ง่ายต่อการจัดพิมพ์จากเครื่องพิมพ์

- - - - - - - - - - -การออกแบบหรือจัดอาร์ตเวิร์ก- - - - - - - - - - - -

หากคุณมีฝ่ายออกแบบ การจัดทำ Dummy หรือการจะช่วยให้ฝ่ายออกแบบ และฝ่ายจัดพิมพ์ทำงานง่ายขึ้น เนื่องจาก Dummy เป็นการวางแผนเนื้อหา ซึ่งจะทำให้รู้ว่าเนื้อหาอะไรอยู่หน้าไหน แต่ถ้าไม่มีฝ่ายออกแบบ คุณต้องจัดทำเอง Dummy ก็อาจจะช่วยลดความผิดพลาดในภายหลัง หลังจากนั้นควรเลือกใช้โปรแกรมที่ตัวเองถนัด เช่น Word, Photoshop, Pagemaker ฯลฯ ออกแบบ ซึ่งควรจะเป็นไปในทางเดียวกันกับเนื้อหา ไม่ว่าจะเป็นกราฟฟิก, โทนสี, รวมถึงการพักสายตาด้วยรูปภาพ หรือพื้นที่ว่างอย่างมีสไตล์ หนังสือที่ไม่ได้รับการหยิบขึ้นมา ส่วนหนึ่งมาจากรูปแบบการดีไซน์ที่ไม่โดนใจ ต่อให้เนื้อหาดีแค่ไหนแต่หน้าตาไม่ดี อาจจะไม่ถูกหยิบขึ้นมาก็เป็นได้ ตรงกันข้ามกับหนังสือที่มีเนื้อหาที่ไม่ดี แต่ออกแบบรูปเล่มสวย อย่างน้อยก็ทำให้คนสนใจและลองหยิบขึ้นมาอ่าน

- - - - - - - - - - - พิสูจน์อักษร 2- - - - - - - - - - - 

หลักจากออกแบบเนื้อใน และปกเรียบร้อยแล้ว นำทั้งหมดมาตรวจสอบคำถูก-ผิด อีกครั้ง รวมถึงดูการออกแบบว่าตรงกับคอนเซ็ปท์เนื้อหาหรือเปล่า เช่น เรื่องสั้นสยองขวัญ แต่หน้าปกสีชมพูเป็นการ์ตูนน่ารักๆ ก็คงไม่เหมาะเท่าไหร่ เป็นต้น

- - - - - - - - - - -เลือกกระดาษที่จะจัดพิมพ์ หรือซีร็อกซ์- - - - - - - - - - - -

ปัจจุบันมีกระดาษหลายรูปแบบ แต่ที่นิยมกันมากก็คือ กระดาษ A4 สีขาวธรรมดา เนื่องจากอ่านง่าย และหาได้ง่ายแล้ว ยังต้นทุนต่ำ ส่วนปกมักเลือกกระดาษแข็งและหนากว่ากระดาษเนื้อใน

- - - - - - - - - - -จัดพิมพ์ - - - - - - - - - - -

ซีร็อกซ์ : เหมาะสำหรับคนที่งบน้อย และไม่ซีเรียสเรื่องคุณภาพการพิมพ์พิมพ์เอง : เครื่องพิมพ์อิงค์เจ็ท มีข้อเสียคือ หมึกละลายน้ำ นั่นหมายถึง ถ้าหนังสือของคุณโดนน้ำ เนื้อหาก็จะหายไปกับตา หรือถ้าให้ดีกว่านั้น ก็ต้องใช้เครื่องพิมพ์เลเซอร์ หมึกไม่ละลาย แต่แพงกว่านิดหน่อย และส่วนใหญ่หมึกก็จะมีแค่ขาว-ดำ

- - - - - - - - - - -ส่งโรงพิมพ์- - - - - - - - - -

เหมาะสำหรับคนมีทุนและต้องการคุณภาพเทียบเคียงกับหนังสือบนแผงหนังสือ ซึ่งปัจจุบันมีโรงพิมพ์ขนาดเล็ก ที่ให้บริการพิมพ์ในจำนวนไม่มาก ตั้งแต่ 20 เล่มขึ้นไป แต่ราคาต่อเล่มก็จะแปรผกผันกับจำนวนพิมพ์ คือ ถ้าพิมพ์เยอะราคาต่อเล่มก็จะถูกลง เป็นต้น

โรงพิมพ์ขนาดเล็ก อาทิ :

Speed Jet     1041/31    ชั้น 1  ซันสแควร์พลาซ่า  ซอยสีลม 21  ถนนสีลม   บางรัก   กทม.  10500   โทรศัพท์081-686-9804  อีเมล์: speedjet_spj@yahoo.com  หรือ disorn_spj@yahoo.com

Fast Book     285-292   หมู่ 4    ถ.เพชรเกษม,    แขวงหลักสอง,    เขตบางแค,      กรุงเทพฯ 10160 โทรศัพท์ 0-2809-2281-3 โทรสาร 0-28092284 อีเมล์ info@fast-books.com เว็บไซต์ http://fast-books.com/ 

 

TIPS : ส่วนที่หน้าปกควรมีชื่อเรื่อง- - - ->คำโปรย- - - ->ชื่อผู้เขียน- - - ->ประเภทหนังสือ เช่น รวมเรื่องสั้น, นวนิยาย ฯลฯ- - - ->ราคา 

 

 

3/5.  จัดจำหน่ายสามารถจัดจำหน่ายด้วยตัวเอง    ส่วนใหญ่จะขายผ่านทางเว็บไซต์  อาทิ   ร้านหนังสือเดินทาง    สะพายผ่านฟ้า (0-2629-0694), ร้านประตูสีฟ้า เอกมัย 10 (แนวสาระ ปรัชญาการเมือง), ร้านหนังสือการ์ตูนหลังร้านดอกหญ้าใต้โรงหนังลิโด้, ร้านน้อง ท่าพระจันทร์ (0-2949-0902-03) ฯลฯ  

 

4/5.  การประชาสัมพันธ์

- - - - - - -ส่งประชาสัมพันธ์ตามสื่อต่างๆ- - - - - - - - -

อาทิ นิตยสาร  i am (99/44 หมู่ 4 ถ.ติวานนท์ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000) วงเล็บมุมซอง (คอลัมน์ indie zone)  หรือส่งรายละเอียดมาที่ mr_pp_write@yahoo.com หรือ โทรศัพท์ 0-2968-7775 หรือประชาสัมพันธ์ตามเว็บไซต์ต่างๆ

- - - - - - -ส่งประกวดตามเวทีต่างๆ- - - - - - - - -

อาทิ Thailand Indy Awards โดยเครือข่ายนักเขียนแห่งประเทศไทย ติดตามข่าวสารได้ที่ www.thaiwriternetwork.comMBK indy book Awards โดยเอ็มบีเค จำกัด (มหาชน) ร่วมกับกลุ่มเครือข่ายหนังมืออิสระ ติดตามข่าวสารได้ที่ www.mbk-center.com หรือที่ www.bookbyhand.com การประกวดนอกจากจะทำให้ผลงานของคุณเป็นที่รู้จักของคนมากขึ้นแล้ว ถ้าผลงานเข้าตากรรมการ ได้รางวัลใหญ่ โอกาสที่จะได้มีหนังสือบนแผง ก็เป็นเรื่องที่อยู่ไม่ไกล 

 

5/5.  เสนอผลงานกับสำนักพิมพ์

ที่สุดของหนังสือทำมือส่วนใหญ่ คือการได้วางหนังสือบนแผงหนังสือทั่วไป นั่นหมายถึงผลงานของคุณต้องได้รับการพิจารณาจากสำนักพิมพ์ ซึ่งส่วนใหญ่หนังสือทำมือนั้นเป็นผลงานสำเร็จรูปที่ดีเยี่ยมสำหรับการส่งให้สำนักพิมพ์พิจารณา เพียงแต่คุณอาจจะต้องเลือกสำนักพิมพ์ที่เหมาะกับผลงานของคุณสักหน่อย เช่น หากหนังสือของคุณเป็นแนวรักโรแมนติกสำหรับวัยรุ่น สำนักพิมพ์แจ่มใสอาจจะเหมาะกับคุณ ซึ่งคุณสามารถพิจารณาจากผลงานที่ผ่านมาของสำนักพิมพ์ โดยระยะเวลาในการพิจารณาก็จะอยู่ที่ 1-3 เดือน แล้วแต่สำนักพิมพ์ 

 

TIPS :

การตั้งราคาเทคนิคง่ายๆ คือตั้งให้คุมราคาต้นทุนทั้งหมด บวกกำไรอีก 30-50 เปอร์เซ็นต์เป็นอย่างต่ำ เนื่องจากการฝากขายตามร้าน จะต้องหักให้ทางร้านอีกประมาณ 25 เปอร์เซ็นต์จากราคาปก 

 

การฝากวางขายผลงาน ณ ร้านนายอินทร์ สาขาทองหล่อ  

คุณสมบัติของหนังสือทำมือ ที่ต้องมี

  1. จะต้องไม่มีเนื้อหาสาระที่กล่าวถึง, อ้างถึง หรือ พาดพิงสถาบันเบื้องสูงโดยเด็ดขาด
  2. จะต้องไม่มีเนื้อหาในการบ่อนทำลาย ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
  3. เป็นสื่อเชิงสร้างสรรค์

หมายเหตุ : bookbar ขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาผลงานเพื่อการวางขาย

การฝากวางขายการฝากวางขายผลงาน จะใช้ระบบเดียวกับการขายหนังสือปกติของร้านฯ คือ ระบบ POS (Paid on Sale) หมายถึง เมื่อขายได้ค่อยจ่าย และใช้ระบบบาร์โค๊ดและฐานข้อมูลกลาง (ซึ่งทางร้านฯ มีระบบรองรับอยู่แล้ว) เป็นระบบการขายสินค้า ซึ่งจะทำให้สามารถตรวจสอบยอดขาย ยอดสินค้าคงเหลือ ได้ทุกเมื่อ  

ขั้นตอนการฝากวางขาย

ขั้นตอนที่ 1 : ส่งตัวอย่างผลงานที่เสร็จสมบูรณ์เต็มรูปแบบมาให้เรา 1 ชิ้น เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติ พร้อมข้อมูลรายละเอียดของผู้เขียนมาให้มากที่สุดพร้อมเบอร์โทรติดต่อ   โดยมาส่ง ด้วยตนเองหรือส่งไปรษณีย์มาที่  ร้านนายอินทร์ สาขาทองหล่อ , โครงการ หนังสือทำมือเลขที่ 58/14-15 ซอยสุขุมวิท 55 ถนน สุขุมวิทแขวงคลองตันเหนือ เขตวัฒนา กทม. 10110

ขั้นตอนที่ 2 : เมื่อผลงานของคุณมีคุณสมบัติตามที่แจ้งไว้ เราจะติดต่อกลับไป เพื่อแจ้งให้ทราบกำหนดวันและเวลานำผลงานมาวางขาย และเอกสารอื่นๆที่ต้องจัดเตรียม ได้แก่

1. สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนพร้อมรับรองสำเนา 1 ชุด

2. รายละเอียดผู้จัดทำ, เบอร์โทรศัพท์ที่ติดต่อได้ และราคาหนังสือ 

ขั้นตอนที่ 3 พนักงานที่ร้านฯ จะบันทึกข้อมูลของคุณลงฐานข้อมูลกลาง, จัดทำบาร์โค๊ดให้กับผลงานของคุณ

จากนั้นคุณจะได้รับ

1. รหัสประจำตัวผู้จำหน่าย สำหรับเช็คยอดขายและสต๊อคคงเหลือประจำเดือนได้

2. ใบรับสินค้า(หนังสือ)จากทางร้านฯ  โปรดเก็บไว้เพื่อเป็นหลักฐาน

ขั้นตอนที่ 4 :พนักงานก็จะนำผลงานของคุณจัดวางบนตู้โชว์หนังสืออีกไม่เกิน 2 วันถัดไป 

การรับเงินยอดขาย  (ไม่เสียค่าฝากวางขายใดๆ ทั้งสิ้น)

1.  จะจ่ายเงินภายในวันที่ 2-5 ของทุกเดือน (3วัน) โดยจ่ายเป็นเงินสดเท่านั้น และให้มารับด้วยตัวเองพร้อมแสดงบัตรประชาชน หรือถ้าให้คนอื่นมารับแทนก็ได้ โดยถือบัตรประชาชนของคุณมาด้วย จากนั้นเราจะให้คุณเซ็นชื่อรับเงินในใบสำคัญจ่ายเพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐาน

3.   ถ้าไม่สะดวกมารับในเดือนนั้นๆ ก็สามารถทบยอดไปได้